EXIF, IPTC, XMP. Aralarındaki fark ne?
Üç metadata türü, fotoğrafınızın hikâyesinin üç farklı bölümü.
EXIF: kameranın notları
EXIF genellikle enstantane, diyafram, ISO, kamera ve objektif, yön ve GPS gibi çekim bilgilerini saklar. Her dosyada bütün alanlar bulunmaz. Yazılım bu değerleri değiştirebilir; bunları doğrulanmış kanıt değil, açıklayıcı bilgi olarak görün.
IPTC: hikâye ve imza
IPTC fotoğraf metadata’sı açıklama, üretici, telif ve tanımlayıcı bilgiler için kullanılır. Fotoğrafçı ve yayıncıların görselleri yönetmesine yardımcı olur, ancak dağıtmak istemediğiniz isim veya iletişim bilgilerini de içerebilir.
XMP: genişletilebilir bir yapı
XMP; açıklamalar, düzenleme geçmişi ve başka yerlerde bulunan değerlerin kopyaları gibi birçok bilgi taşıyabilir. Aynı bilgi başka bir blokta da varsa yalnız bir GPS veya isim alanını silmek yeterli olmaz. Bu nedenle desteklenen tüm blokları temizlemek ve doğrulamak önemlidir.
Hızlı bir karşılaştırma
- EXIF: çekim anında kamera tarafından yazılır. Teknik bilgidir ve çoğu zaman GPS içerir.
- IPTC: bir fotoğrafı tanımlamak ve künyelemek için insanlar veya yazılımlar tarafından yazılır; açıklama, anahtar sözcük, üretici, telif ve iletişim bilgisi taşır.
- XMP: çoğunlukla düzenleme yazılımının yazdığı, açıklama, puan, düzenleme geçmişi ve başka yerlerdeki değerlerin kopyalarını taşıyabilen genişletilebilir bir yapı.
Aynı ayrıntı neden iki yerde görünebilir
Bir üretici adı veya bir konum birden fazla blokta bulunabilir; çünkü düzenleme programları bazen değerleri bir bloktan diğerine kopyalar. Bu yüzden iyi bir kontrol tüm alanları okur ve tek bir etiketi silmek bilgiyi dosyadan nadiren kaldırır.
Paylaşırken hangisine dikkat etmeli
Neyi paylaştığınıza bağlı. GPS ve kamera seri numaraları genellikle EXIF’te bulunur. İsimler, açıklamalar ve iletişim bilgileri çoğunlukla IPTC’dedir. XMP, kullandığınız yazılımı ve bazı iş akışlarında dosya adlarını veya düzenleme adımlarını gösterebilir.
Adınızın görünmesi sizin için önemliyse IPTC ve XMP’deki üretici ve telif alanlarının da metadata olduğunu, temiz kopyanın bunları kaldırdığını unutmayın.
Paylaşmadan önce üçünü de kontrol edin
- Bir kopyayı EXIF Okuyucu’da açıp Tüm alanlar’ı seçin.
- Her alanın altındaki etikete bakarak hangi metadata türüne ait olduğunu görün.
- İsim ve iletişim bilgilerini (çoğunlukla IPTC), GPS ve seri numaralarını (çoğunlukla EXIF) ve düzenleme geçmişini (çoğunlukla XMP) not edin.
- Metadata’yı temizle ile temiz bir kopya oluşturun.
- İndirdiğiniz dosyayı yeniden açıp bu alanların kalktığını doğrulayın.
Okuyucu’da nasıl görülür
Fotoğrafı EXIF Okuyucu’da açıp Tüm alanlar’ı seçin. Her satır, alan adını ve altında hangi tür metadata’dan geldiğini gösterir. Arama kutusuna Creator, Copyright veya GPS gibi sözcükler yazın. Bir metadata türü görünmüyorsa dosyada yoktur.
Sık sorulan sorular
Her fotoğrafta üçü de bulunur mu? Hayır. Birçok telefon fotoğrafı yalnız EXIF taşır.
Yayıncılar hangisini kullanır? IPTC alanları, açıklama ve künye taşımak için yayıncılık iş akışlarında yaygın olarak kullanılır.
Bu alanlar değiştirilebilir mi? Evet. Kolayca düzenlenebilirler; bu yüzden dosyayı anlatırlar ama onu kimin ne zaman yaptığını kanıtlamazlar.
Şimdi kendin dene.
Bir fotoğrafı kendi cihazında keşfet. Seçtiğin fotoğraf yüklenmez.